Abstrakt
Belarus Ýewraziýa Ykdysady Bileleşiginiň (ÝEÝB) agzasy hökmünde guş iýmini öndürmek kuwwatyny döwrebaplaşdyrmagyny dowam etdirýär. Iými öndürmek çykdajylary maldarçylyk önümleriniň umumy bahasynyň 50–60% -ni düzýär, bu bolsa netijeli granula öndürmek tehnologiýasyny strategik ileri tutulýan ugur edýär. Bu makala broýler iými üçin ulanylýan halkaly gabyk granula degirmenleriniň tehniki häsiýetlerini öwrenýär, deşik deşmegiň takyklygyna we onuň granulanyň berkligine täsirine ünsi jemleýär. Şeýle hem, ýöriteleşdirilen halkaly gabyk öndürijileriniň - mysal üçin, Liyang Hongyang Feed Machinery Co., Ltd. - Belarus bazarynyň tehniki we sertifikatlaşdyrma talaplaryna nähili jogap berýändigine göz aýlanýar.
1. Senagatyň taryhy: Belarus we Ýewroaziýanyň iýmit enjamlarynyň bazary
Belarus oba hojalyk tehnikalarynyň, şol sanda iým gaýtadan işleýän enjamlarynyň uly bölegini import edýär. Soňky ýyllarda tehnika çig nebit we ulag enjamlaryndan soň importyň iň gowy üç kategoriýasynyň arasynda yzygiderli orun alyp gelýär. Ýewroaziýa Ykdysady Hyzmatdaşlyk Bileleşiginiň çäklerinde Belarus birleşdirilen gümrük tarifini ulanýar we Hytaýdan import edilýän tehnikalar, dogry HS kody (iým senagaty enjamlary üçin adatça 8436.10) we gelip çykyş şahadatnamasy (E görnüşi) bolan halatynda, Hytaý-Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigi Ykdysady we Söwda Hyzmatdaşlyk Ylalaşygyna laýyklykda ýeňillikli salgyt möçberlerinden peýdalanyp bilerler.
Belarus ot-iým üýşürijileri üçin halkaly gabykly granula üýşürijini saýlamak diňe satyn alyş karary däl, eýsem uzak möhletli iş borçnamasydyr. Halkaly gabyk, esasy aşynma bölegi hökmünde, granulalaryň hilini, energiýa sarp edilişini we tehniki hyzmatyň ýygylygyny gönüden-göni kesgitleýär.
2. Broýler iýmit granulasynyň hili: tehniki parametrler we ölçegler
2.1 Pellet Çydamlylyk Indeksi (PDI)
Broýler önümçiliginde granulalaryň hili, standartlaşdyrylan tumbling synagyndan soň granulalaryň näçe göteriminiň saklanyp galandygyny ölçeýän Granulalaryň Çydamlylyk Indeksi (PDI) arkaly mukdar taýdan bahalandyrylýar. Bu prosedura aşakdaky ýaly:
1. Bar bolan ownuk bölekleri aýyrmak üçin wekilçilikli sowadylan granula nusgasy elekden geçirilýär; oklanmazdan öňki agram $W_{\text{before}}$ hökmünde ýazylýar.
2. Nusga belli bir wagtlap mehaniki synag enjamynda (meselem, Pfost ýa-da Holmen) gabaldylýar.
3. Agzyna zyňylandan soň, nusga gaýtadan elekden geçirilýär; bitewi granulalar ölçenýär ($W_{\text{after}}$).
PDI (%) = \frac{W_{soňra}}{W_{öň}} \times 100
Broýler iýmiti üçin PDI ≥ 90–95% täjirçilik taýdan kabul ederlikli hasaplanýar. Ýokary PDI gymmatlyklary iýmit kabul etmegiň gowulanmagy, agramyň has gowy artmagy we iýmit konwersiýa gatnaşygynyň (FCR) pes bolmagy bilen baglanyşyklydyr.
2.2 Formulirlemegiň we işlemegiň goşandy
Tehniki edebiýatda granulalaryň hiliniň takmynan 60% -ni formulasiýanyň we üwemegiň emele getirýändigi, granulalaryň özi bolsa galan 40% -ni emele getirýändigi görkezilýär. Granulalaryň öndürilişinde maşyn tarapyndan dolandyrylýan üç faktor bar:
- Kondisionerleşdirme: Bug temperaturasy we saklamak wagty guş iýmitinde esasy baglanyş mehanizmi bolan krahmalyň jelatinleşmesini üpjün edýär.
- Matonyň spesifikasiýalary: Sykyş gatnaşygy, deşik diametri we ýüzleý gutarma granulanyň dykyzlygyny we PDI-ni kesgitleýär.
- Sowatmak: Ýeterlik derejede sowadyş granulalary köwüşli edýär, bu bolsa granuladan soň döwülmäge getirýär.
3. Halkaly deşik ýasamak tehnologiýasy: Pellet hiliniň esasy
3.1 Broýler towuklarynyň iýmitlendiriji halkalarynyň dizaýn parametrleri
| Parametr | Broýler iýmiti üçin tipiki diapazon | Tehniki esaslandyrma |
|———–|———————————-|—————————|
| Deşigiň diametri | 2.5–4.0 mm | Broýler towuklarynyň tumşugynyň ululygyna we içege funksiýasyna laýyk gelýär |
| Sykyş gatnaşygy (L/D) | 1:4-den 1:11-e çenli | Granulalaryň dykyzlygyny we energiýa sarp edilişini deňleşdirýär |
| Maksatly gatylyk | HRC 54–60 (ýylylyk bilen işlenilenden soň) | Köwüşsizligi üpjün edýän aşynma garşylygyny üpjün edýär |
| Materialyň derejesi | X46Cr13 / 4Cr13 ýa-da 20MnCr5 / 20CrMnTi | Korroziýa we aşynma garşylygy üçin ýokary hromly polat ýa-da legirlenen polat |
3.2 Önümçilik prosesi we deşikleriň takyklygy
Ýokary takyklykly halkaly matry öndürmek yzygiderli iş akymyna eýerýär, çuň çukurlary burawlamak tehniki taýdan iň kyn tapgyrdyr.
1. Material saýlamak we döwmek: Ýokary arassa legirlenen polat tegelek çubuklar halkaly boşluklara döwülýär. Döwmek däne gurluşyny kämilleşdirýär we berkligini ýokarlandyrýar, bu bolsa granulalar wagtynda sikliki basyş ýüklerine çydamly bolmak üçin örän möhümdir.
2. Gödek we gutarnykly tokarlama: CNC tokar stanoklary takyk içki we daşky diametrlere çenli dömägi işleýär.
3. Demirden öňki taýýarlyk: Mato merkezleşdirilen we kömekçi aýratynlyklar (montaž deşikleri, açar ýerleri) işlenen.
4. Çuňňur deşikli burawlama (özen prosesi): Galyň halka arkaly müňlerçe deşik burawlanýar. Häzirki zaman önüm öndürijileri BTA ýa-da top burawlama gurallaryny ulanýan CNC çuň deşikli burawlama enjamlaryny ulanýarlar. Bu usullar ýokary basyşly sowadyjy suwuklygy buraw ştangasyndan geçirip, deşikleriň üznüksiz akmagyny üpjün edýär, bu bolsa deşikleriň göniligini we içki ýüzüniň tekiz bolmagyny üpjün edýär.
5. Garşy deşik açyş (relyef oýugy): Her bir deşigiň girişi konus şekilli ýa-da basgançakly relyef bilen giňeldilýär. Bu sürtülmäni we mata basyşyny azaldýar, ýumşak broýler iýmitiniň ýumşak çykmagyna mümkinçilik berýär we mata hyzmat möhletini uzaldýar.
6. Gyzgynlyk bilen işlenilýär: Mata normallaşdyrylýar, çynlandyrylýar we wakuum öçürilýär. Wakuum öçürmek, oksidlenmegiň öňüni almak we içki ýüzüni arassa saklamak üçin poslamaýan polat matalar üçin aýratyn möhümdir. Maksat, minimal deformasiýa bilen HRC 54–60-yň birmeňzeş gatylygydyr.
7. Soňky işläp taýýarlamak we jylamak: Gyzgynlyk bilen işläp bejerilenden soň, matanyň deşigi we ýüzleri gutarnykly jylamak bilen işlenip düzülýär. Garaşma deşikleriniň CNC jylamak arkaly jylamak sürtülmäni has-da azaldýar.
8. Hil gözegçiligi: Her bir matanyň ölçeg takyklygy, gatylyk deňligi we ýüzleýligi gaplamadan öň barlanylýar.
3.3 Deşikleriň ýüzüniň örtülmeginiň PDI-e täsiri
Gödek ýa-da çukurly deşik ýüzü iýmit eziji bilen matanyň diwarynyň arasyndaky sürtülmäni artdyrýar we şu aşakdakylara getirýär:
- Ýokary aýratyn energiýa sarp edilişi (kWh/tonna)
- Pelletleme wagtynda inçe öndürilişiň artmagy
- Granulalaryň dykyzlygynyň deň dälligi
Tersine, tekiz, takyk deşilen deşik sürtülme gyzgynlygyny azaldýar, granulalaryň bölünip çykmagyny gowulandyrýar we ýokary PDI-e goşant goşýar. Sowuk howa logistika gurşawynda işleýän Belarus ot-iým zawodlary üçin ýokary PDI aýratyn gymmatlydyr, sebäbi granulalar artykmaç döwülmezden goşmaça işleme we daşama stresine çydamly bolmalydyr.
4. Önüm öndüriji mysaly: Hongyang iýmit maşynlarynyň tehniki we hyzmat usuly
“Liyang Hongyang Feed Machinery Co., Ltd.” (mundan beýläk “Hongyang”) 2006-njy ýylda esaslandyryldy we halkaly ştamplaryň, tekiz ştamplaryň, granula degirmenleriniň, çekiçli degirmenleriň we garyşdyryjylaryň ylmy-barlag işlerine we önümçiligine ýöriteleşýär. Umumy maksatly enjam üpjün edijilerinden tapawutlylykda, “Hongyang” kompaniýasynyň esasy ygtyýarlylygy guş we mal iými, suw iými, öý haýwanlary üçin iým we biokütle granulalary ýaly dürli maksatlar üçin ýokary takyklykly halkaly ştamplary we rolikleri öndürmekden ybaratdyr.
4.1 Belarus bazary üçin degişli tehniki mümkinçilikler
- Material we ýylylyk bilen işleniş: Hongyang ýokary hilli polatdan (meselem, X46Cr13) peýdalanýar we birmeňzeş gatylyga we hyzmat möhletini uzaltmak üçin wakuum söndürme usulyny ulanýar. Belarusly müşderiler üçin bu önümçilik möwsüminde galyp çalşygynyň az bolmagyna we granulalaryň hiliniň has yzygiderli bolmagyna getirýär.
- CNC çuň deşikli burawlaýyş: Kompaniýa tekiz, takyk ýerleşdirilen deşikleri öndürmäge ukyply CNC halkaly gabykly burawlaýyş enjamlaryny ulanýar. Bu mümkinçilik häzirki zaman broýler iýmit formulalarynyň ýokary PDI talaplaryny gönüden-göni goldaýar.
- Özleşdirme: Hongyang dizaýn ştamplary müşderiniň çig mal profiline laýyk gelýän belli bir gysyş gatnaşyklary we deşik şekilleri bilen dizaýn edilýär. Köplenç ýerli däneleriň (bugdaý, arpa) we import edilen soýa ununyň garyndysyny ulanýan Belarus iým zawodlary üçin bu özleşdirme tehniki taýdan möhümdir.
- Hil resminamalary: Her bir matbaa material sertifikatlaşdyrmasy we gatylyk synaglarynyň hasabatlary bilen üpjün edilýär, bu bolsa müşderiniň EAEU tehniki düzgünlerine (mehaniki howpsuzlyk üçin TR CU 010/2011, elektrik howpsuzlygy üçin TR CU 004/2011) laýyk gelmegini ýeňilleşdirýär.
4.2 Eksport tejribesi we Ýewroaziýa Bileleşigi bazaryna uýgunlaşmak
“Hongyang” kompaniýasynyň enjamlary Russiýa, Wýetnam, Filippinler, Indoneziýa, Taýland, Malaýziýa, Bangladeş, Hindistan, Pakistan, Siriýa, Eýran, Müsür, Oman we Senegala eksport edildi. Bu geografik ýaýraýyş kompaniýanyň halkara logistika, resminamalar we dürli sertifikatlaşdyrma talaplaryny dolandyrmak ukybyny görkezýär.
Belarus bazary üçin, hususan-da, aşakdaky üýtgeşmeler möhümdir:
- Sertifikatlaşdyrma goldawy: Hongyang müşderiniň GOST-B sertifikatyna (maşyn importy üçin zerur bolan ÝewroAEU laýyklyk belgisi) ýüz tutmagyny goldamak üçin tehniki resminamalary hödürleýär.
- Logistika: Halka şekilli granula degirmenleri ýaly agyr enjamlar, adatça, Minsk şäheri esasy ugur hökmünde hasaplanýan Hytaý-Ýewropa demir ýol ekspresi arkaly konteýnerleşdirilen demir ýoly arkaly daşalýar. Hongýang uzak aralyklara demir ýol gatnawy üçin enjamlary taýýarlamakda, şol sanda korroziýa garşy gaplama we zarba çydamly gatalarda tejribe toplady.
- Satuwdan soňky hyzmat: Hongyang inženerleri ýerinde gurnamak, işe girizmek we operatorlary taýýarlamak üçin iberýär. Belarusly müşderiler üçin bu hyzmat modeli daşary ýurtlardan ýöriteleşdirilen tehnikalary import etmek bilen baglanyşykly töwekgelçiligi azaldýar.
4.3 A Wekilçilikli enjam konfigurasiýasy
Belarusly müşderileriň anyk maglumatlary köpçülige mälim edilmese-de, sagatda 5–10 tonna broýler iýmini öndürmek isleýän Belarusly iým zawodynyň adaty konfigurasiýasy aşakdakylary öz içine alyp biler:
- Ýokary takyklykly dişli hereketlendiriji we poslamaýan polatdan ýasalan halkaly mat bilen enjamlaşdyrylan bir SZLH420 ýa-da SZLH508 halkaly mat granula degirmeni (deşigiň diametri 3.0–3.5 mm, gysyş gatnaşygy ýerli formulasiýa laýyk gelýär).
- Goşmaça enjamlar: çekiçli degirmen, tapgyrlaýyn garyşdyryjy, kondisionerler, garşy akymly sowadyjy we titreýän elek.
- Garaşylýan netije: maksatly kuwwatlylykda durnukly önümçilik, PDI ≥ 92% we ştamplaryň hyzmat ediş möhleti orta we ýokary derejeli halkara ölçeglerine deňeşdirilip bilner.
5. Ara alyp maslahatlaşmak: Belarus ot-iým zawodlary üçin halkaly matanyň hilini bahalandyrmak
Halkaly gabaraly granula degirmenini ýa-da çalşyrylýan halkaly gabaraly bahalandyrylanda, Belarusyň ot-iým zawodynyň ýolbaşçylary aşakdaky tehniki we täjirçilik faktorlaryny göz öňünde tutmalydyrlar:
1. Çig malyň jikme-jikliklerini görkeziň: Sykyş gatnaşygyny we deşik şekilini dogry dizaýn edip boljak ýaly, üpjün edijini wekilçilikli formula bilen (ingrediýentleriň sanawy, bölejikleriň ululygynyň paýlanyşy) üpjün ediň.
2. Material sertifikatyny soraň: Degirmeniň synag hasabatlaryny we gatylyk kartalaryny soraň. Ygtybarly üpjün ediji bulary ikirjiňlenmezden üpjün eder.
3. Deşik deşmek usulyny barlaň: Ýokary basyşly sowadyjy suwuklyk bilen CNC çuň deşik deşmek häzirki senagat ölçegidir. Top deşmek ýa-da BTA deşmek anyk tassyklanmalydyr.
4. EAEU-nyň laýyklyk resminamalaryna göz aýlaň: Üpjün edijiniň EAC deklarasiýasynyň we tehniki pasportyň taslamasyny rus ýa-da iňlis dilinde berip biljekdigine göz ýetiriň.
5. Satuwdan soňky jogap beriş ukybyny bahalaň: Belarus üçin ätiýaçlyk şaýlaryň eltip berilme wagty we uzakdan tehniki goldawyň elýeterliligi möhüm iş faktorlary bolup durýar.
6. Netije
Belarusda broýler iýmini öndürmek üçin halkaly gabykly granula degirmenini satyn almak tehniki we täjirçilik taýdan möhüm karardyr. Halkaly gabykly deşik deşmegiň takyklygy granulalaryň çydamlylygynyň (PDI) we, umuman alanyňda, broýlerleriň ösüş görkezijileriniň we iýmiň bahasynyň netijeliliginiň esasy kesgitleýjisidir. Ösen CNC çuň deşik deşmegini, gözegçilik edilýän ýylylyk bilen işlemegi we ulanylyşa degişli özleşdirmeleri birleşdirýän önüm öndürijiler — meselem, Liyang Hongyang Feed Machinery Co., Ltd. — Belarus bazarynyň ösýän zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin gowy orunda durýarlar.
Belarus iým üýşürijileri üçin ýokary hilli broýler iým granulalaryna ýetmek ýoly halkaly matanyň tehniki taýdan berk baha berilmeginden başlanýar. Ölçelip bilinýän parametrlere — deşik ýüzüniň abatlaýyşyna, gysyş gatnaşygynyň takyklygyna, material sertifikatlaşdyrmasyna we üpjün edijiniň satuwdan soňky mümkinçiliklerine — ünsi jemläp, üýşürijiler granulalaryň hilinde we işleýiş ygtybarlylygynda ölçelip bilinýän girdeji berýän satyn alyş çözgütlerini kabul edip bilerler.
Salgylanmalar
1. EAEU Tehniki Düzgünnamalary (TR CU 010/2011, TR CU 004/2011, TR CU 020/2011, TR EEU 048/2019).
2. Hytaý-Ýewraziýa Ykdysady Bileleşigi Ykdysady we Söwda Hyzmatdaşlyk Ylalaşygy (ýokary hilli tarif düzgünleri).
3. Pellet Çydamlylyk Indeksiniň (PDI) ölçeg usullary (Pfost we Holmen synagçylarynyň usullary).
4. Halkaly ştamplary öndürmek boýunça tehniki edebiýat: CNC çuň deşikli burawlama, BTA we top burawlama ulgamlarynda iýmitlendirme enjamlarynyň ulanylyşy.
5. Liyang Hongyang Feed Machinery Co., Ltd. kompaniýasynyň korporatiw tehniki resminamalary we önümiň aýratynlyklary.
6. HS kody 8436.10 – Azyk ýa-da içgi senagaty üçin enjamlar (iými gaýtadan işleýän enjamlaryň klassifikasiýa).
-
-
-
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 27-nji maýy
