Gysgaça mazmuny
Saud Arabystanynyň broýler etiniň önümçiligi 2024-nji ýylda takmynan 1,3 million tonna ýetdi, bu bolsa geçen ýyl bilen deňeşdirilende 12,9% ösüş bolup, “Vision 2030”-yň guşlaryň öz-özüni üpjün etmeginiň 80% -ni maksat edinýän azyk howpsuzlygy baradaky tabşyrygy bilen baglanyşyklydyr (GASTAT, 2024). Bu giňelme, esasanam tomus aýlarynda, daşky gurşawyň temperaturasy yzygiderli 45°C-den geçýän mahaly, iým öndürijilere adatdan daşary talaplar goýýar. Ýyllyk garyşyk iým önümçiligi 280,000 metrik tonnadan geçýän Patyşalygyň iň gowy bäş integrasiýa edilen broýler öndürijileriniň biri bolan “Al-Riyadh Feed Industries” (müşderiniň haýyşy boýunça ady anonimleşdirildi) önümçilikde möhüm päsgelçilik bilen ýüzbe-ýüz boldy: maý-sentýabr aýlarynyň yssy möwsüminde granulalaryň çydamlylygy yzygiderli pese gaçdy we kompaniýanyň ≥96% içki ölçegine garşy 91-92% PDI (Granulalaryň çydamlylyk indeksi) çenli pese gaçdy.
2024-nji ýylyň ortalarynda kompaniýa esasy granula degirmen liniýalarynyň ikisini Hongyang HYPM seriýaly halkaly gabyk toplumlary we gabat gelýän rolikli korpuslar bilen täzeden enjamlaşdyrdy. Işläp başlandan soň, ýazyň iň ýokary döwründen başlap, liniýalar 98,2% (±0,5) durnukly PDI gazandy, gyzgynlyk sebäpli boğulma hadysalaryny aradan aýyrdy we halkaly gabyklaryň çalşyrylmagynyň ýygylygyny öň ulanylan Ýewropa çeşmelerinden alnan gabyklara garanyňda takmynan 35% azaldy. Bu mysalda ýokary temperatura gabyklarynyň tehniki kynçylyklary, Hongyang-yň inženerçilik jogaby we alnan san taýdan mümkin bolan netijeler öwrenilýär.
Senagat we müşderi geçmişi
Saud Arabystany intensiw maldarçylyk önümçiligi üçin dünýäde iň termal taýdan kyn şertlerde işleýär. Statistika boýunça Baş edaranyň habaryna görä, diňe Riýad welaýatynyň 2024-nji ýylda 359,700 tonna broýler etini öndürendigi, ondan soň Doý (295,000 tonna) we Kassim (200,000 tonna) öndürilendigi aýdylýar. Iým broýler önümçiliginiň umumy çykdajylarynyň 60-70% -ni düzýär, bu bolsa granulalaryň hilini möhüm ykdysady üýtgeýjä öwürýär.
“Al-Riýadh Feed Industries” merkezi sebitde ýerleşýän üç sany iým zawodyny dolandyrýar we şertnama esasynda 42 sany broýler fermasyny iýmitlendirýär. Olaryň esasy broýler gutaryjy formulasy 3,0 mm granula diametri bolan mekgejöwen-soýa unundan ýasalýar we sowadyjy çykaryşda taýýar granula temperaturasyny 88°C-den aşakda saklamaga gönükdirilendir. “Hongyang” döwrebaplaşdyrylmazyndan öň, kompaniýa möwsümleýin gaýtalanýan üýtgeşiklikler bilen göreşýärdi: daşky gurşawyň temperaturasy 38°C-den geçensoň (adatça maý aýynyň başynda), granula zawodynyň motor ýükleri üýtgewsizleşdi, galyp ýüzüniň temperaturasy 95°C-den ýokary çykdy we taýýar granula PDI ferma derejesinde iýmiň kabul ederlikli derejede sarp edilişini saklamak üçin zerur bolan 96% çäginden aşak düşdi.
Ykdysady netijesi ölçäp boljak derejede boldy. Halkara guşçulyk ylmy-barlag institutynyň senagat maglumatlaryna görä, PDI-niň her 1% peselmegi, tawada iýmitlendirmek ulgamlarynda iýmiň zaýalanmagynyň takmynan 0,4-0,6% artmagy bilen baglanyşyklydyr, bu bolsa PDI möwsümleýin pese gaçanda Al-Riýadyň ölçeginde her ýyl takmynan 1100-1700 tonna goşmaça iýmiň ýitirilmegine getirýär.
Kynçylyk: Aşa gyzgynlyk we granulalaryň hiliniň pese gaçmagy
Broýler üçin iým pelletleri dar termodinamik penjirede işleýär. Optimal ezme temperaturasy 75-90°C aralygynda üýtgeýär, galypdan çykýan temperatura bolsa ideal ýagdaýda 80-90°C derejesinde saklanýar. 95°C-den ýokary temperaturada, ýylylyga durnukly witaminleriň (A, D, E, K) we sintetiki aminokislotalaryň (lizin, metionin) termal dargamagy ölçäp boljak derejede çaltlaşýar. Şol bir wagtyň özünde, reduksirlenen şekerler bilen erkin aminokislotalaryň arasyndaky Maillard reaksiýasy lizini siňdirilmeýän komplekslere birikdirip başlaýar we elýeterli iýmit maddalarynyň dykyzlygyny netijeli azaldýar (Journal of Applied Poultry Research, 2019).
Al-Riýadyň degirmenlerinde tomusky yssy üç sany birleşme bozulmasynyň usulyny girizdi:
1. Sowadyjy kuwwatyň ýetmezçiligi: 45°C temperaturada gelýän daşky howa garşy akymly sowadyjynyň termal gradientini peseltdi we granulalaryň daşky gurşawdan 5°C ýokary maksatly boşalma temperaturasyna ýetmeginiň öňüni aldy. Aşa gyzgyn çykan granulalar galan çyglylygy saklady we saklanyş wagtynda ýumşadyldy.
2. Matonyň termal gaçmagy: 45°C töweregiň dowamly temperaturasynda pellet degirmeniň ýylylyk ýaýratma kuwwatyndan geçdi. Üznüksiz işlemegiň ilkinji 45 minutynda matonyň ýüzüniň temperaturasy 95°C-den geçdi, bu bolsa degirmeniň PLC howpsuzlyk blokirlemesiniň awtomatiki öçmegine sebäp boldy.
3. Rolik örtüginiň süýşmegi: Ýokary temperatura rolik örtüginiň ýüzü bilen şertlendirilen ezijiň arasyndaky netijeli sürtülme koeffisiýentini peseltdi, bu bolsa rulikleriň aralykly süýşmegine, matanyň ýüzünde materialyň deň däl paýlanmagyna we matanyň ýerli derejede aşynmagyna sebäp boldy.
Netije: granula PDI 91,2% -e çenli pese gaçdy (ASAE S269.4 oklamak usuly bilen ölçenýär), fermalarda iým ýitgisi takmynan 2,8% artdy we zawod iň gyzgyn sagatlarda işlemeleriň öňüni almak üçin önümçilik kuwwatyny 15-20% azaltmaga mejbur boldy. Ýerli önümlerden alynýan mekgejöwendäki kremniý mukdary sebäpli eýýäm kynlaşan halkaly galyplaryň hyzmat ediş möhleti gyşda ortaça 3500 iş sagadyndan tomusda 2200-2500 sagada çenli pese gaçdy.
Hongyang çözgüdi
“Hongyang” kompaniýasynyň ulanyş inženerçilik topary bilen bilelikde geçirilen tehniki auditden soň, iki granula degirmen liniýasynda üç komponentli döwrebaplaşdyryş amala aşyryldy:
1. Optimallaşdyrylan kompressiýa gatnaşygy bilen takyk halka şekilli gabarit
Hongyang 1:12.5 basyş gatnaşygy bolan 3.0 mm diametrli halkaly matany görkezdi — bu matany müşderiniň broýler üçin niýetlenen matany (3.2% goşulan ýag we 14.5% maksatly kondisionerden soňky çyglylyk bilen mekgejöwen-soýa ununyň esasy) üçin kalibrledi. Matanyň materialy X46Cr13 (DIN 1.4034 / Hytaý 4Cr13) martensit polatdan ybarat bolup, matanyň tutuş ýolunda HRC 52-54 deň bolan birmeňzeş ýüz berkligine ýetmek üçin 1050-1080°C temperaturada wakuum berkidişi arkaly işlenip, soňra 220-240°C temperaturada iki gezek berkidi.
Iň esasysy, Hongyang-yň top bilen deşilýän deşik tehnologiýasy — ±0.02 mm pozisiýa çydamlylygy bilen CNC çuň deşikli deşmegi ulanyp — ≤15 μm üýtgeşiklikde ölçenen deşikleriň arasyndaky diametr deňligini döretdi. Bu takyklyk derejesi deşikleriň ýüzündäki dürli akym garşylygyny azaltmaga mümkinçilik berýär, bu bolsa üýtgeýän termal şertlerde granulalaryň yzygiderli dykyzlygyny saklamakda esasy üýtgeýjidir. Her bir deşik girişi materialyň giriş garşylygyny azaltmak üçin 60° burçda konus görnüşli öňden girýän faks bilen tamamlandy we granulalaryň emele gelmegini başlatmak üçin zerur bolan energiýa sarp edilişini (kWh/ton) netijeli azaldyldy.
2. Ýokary temperatura podşipnigi konfigurasiýasy bilen gabat gelýän rulon örtügi
“Hongyang” kompaniýasy 20CrMnTi legirlenen polatdan öndürilen, karbürizirlenen korpus çuňlugy 2.0-2.2 mm we ýüzüniň gatylygy HRC 60-62 bolan rulon örtükleriniň gabat gelýän toplumyny üpjün etdi. Gofrirleme nusgasy pes sürtünmeli, ýokary ýagly broýler ezmesinde materialyň tutuşyny iň ýokary derejä çykarmak üçin optimizirlenen, 1.2 mm oýuk aralygy we 0.8 mm oýuk çuňlugy bilen dizaýn edildi.
Rolikli gurluş ýokary temperaturaly möhürlenen sferiki rolikli podşipnikleri (SKF Explorer synpyna degişli, 120°C üznüksiz iş temperaturasyna çenli bahalandyrylan) öz içine aldy, bu bolsa tomusky önümçilik işleri wagtynda ýagyň dargamagyny we wagtyndan öň dökülmegini görkezýän standart podşipnikleriň ornuny tutdy. PTFE dodak elementleri bolan labirint görnüşli köp basgançakly möhür gyzgyn, gurak püre bölejikleri podşipnik korpuslaryna siňende ýygy-ýygydan ýüze çykýan näsazlyk wektory bolan ownuk bölekleriň girmeginiň öňüni aldy.
3. Rolikli matras aralygyny kalibrlemek protokoly
Hongyang-yň tehniki topary 0,40 mm (±0,05 mm) ölçegli mat-rolik aralygyny döretdi, mat-rolikiň töweregindäki alty deň aralykda ýerleşýän nokatda duýujy bilen sowuk ölçeldi. Bu standartdan has berk aralyk spesifikasiýa iş temperaturasynda termal giňelmegiň öwezini bölekleýin doldurýar: 85°C mat ýüzüniň temperaturasynda X46Cr13 mat-profil takmynan 0,08-0,12 mm (termal giňelme koeffisiýenti ≈10,5 × 10⁻⁶/K) radial giňelýär we iş şertlerinde sowuk aralygy iň amatly 0,28-0,35 mm-e çenli netijeli ýapýar. Bu öňünden kompensasiýa usuly tomusky işlerde aralygyň aşa giň bolmagynyň öňüni alýar, bu bolsa eziji basyş güýjüni azaldyp, granulalaryň dykyzlygyny peselder.
Önümçilik maglumatlary we netijeler
Öndürijilik maglumatlary iki täzelenen liniýa boýunça 90 günlük bahalandyrma döwründe (2025-nji ýylyň iýun-awgust aýlary, iň ýokary tomus aýlary) ýygnaldy, öňki tomusky görkezijiler (2024-nji ýylyň iýun-awgust aýlary) esasy görkeziji hökmünde hyzmat etdi.
| Parametr | Esasy görkeziji (2024-nji ýylyň tomusy) | Hongyang-yň täzeden gurulmagy (2025-nji ýylyň tomusy) | Gowulandyryş |
| Ortaça PDI (ASAE S269.4) | 91.2% | 98.2% (±0.5%) | +7.0 göterim bal |
| Maýajyň ýüzüniň temperaturasy (durnukly ýagdaýda) | 94-98°C | 85-89°C | -9°C ortaça |
| Granulalaryň boşalma temperaturasy (sowadyjydan soň) | 36-40°C | 29-33°C | ortaça -7°C |
| Yssylyk sebäpli awtomatiki öçmeler (aýda) | 8-12 waka | 0 waka | 100% ýok etmek |
| Iň ýokary gyzgynlyk döwründe öndürijiligiň azalmagy (gyş bilen deňeşdirilende) | -18% | -3% | 15 göterimlik dikeldilme |
| Halka şekilli matanyň hyzmat ediş möhleti (çaklanylýan, çaklanylýan) | 2200-2500 sagat | 3400-3800 sagat (çaklanylýan) | +52% çaklanylýan |
| Energiýanyň özboluşly sarp edilişi (kWh/tonna) | 18.7 | 17.2 | -8% |
| Ferma derejesinde iýmiň zaýalanmagy (eltip berilýän iýmiň % -i) | 4.8% | 1.9% | -60% azalma |
| Ferma eltip bermekde jerimeleriň mazmuny (<2 mm elek) | 8.5% | 1.7% | -80% azalma |
Işleýişde iň möhüm ösüş gyzgynlyk sebäpli awtomatiki öçürilişleriň doly aradan aýrylmagy boldy. 2024-nji ýylyň tomsunda her bir öçüriliş hadysasy takmynan 25-35 minutlap işlemeýän wagty talap edýärdi - şol sanda galyplary arassalamak, gaýtadan başlatmak we materiallary arassalamak - netijede aýda takmynan 15-20 sagat önümçilik wagtynyň ýitmegine sebäp bolýardy. 2025-nji ýylyň bahalandyrma döwründe nol öçüriliş hadysasy hasaba alnanda, elýeterli arassa önümçilik wagty takmynan 8% artdy.
Pelletleriň çydamlylygynyň ýokarlanmagy garaşylýandan has ýokary ykdysady peýda getirdi. Fermalara getirilýän mallaryň sanynyň 8,5% -den 1,7% -e çenli azalmagy awtomatlaşdyrylan tawada iýmitlendirme ulgamlarynda iýmitiň azalmagyna gönüden-göni täsir etdi. Müşderiniň ýyllyk 280,000 tonna önümçilik möçberinde, ferma derejesindäki bu 60% azalma ýylda takmynan 8100 tonna iýmitiň tygşytlanandygyny aňladýar - bu sebitleýin iýmit bahalarynda takmynan 2,8 million dollara deňdir (USDA GAIN hasabaty, 2024-nji ýyl üçin Saud Arabystanynyň iýmitiň bahasynyň ölçegi).
Müşderi bahalandyrmasy
Zawodyň önümçilik müdiri baha berişden soňky gözden geçirişde aşakdaky baha beriş işlerini berdi:
Hongyang halkaly matry we rolikli gurluş tehniki talaplarymyzdan has ýokary netije görkezdi. Tomus paslyna girende biziň esasy aladamyz, gelip çykyşyna garamazdan, islendik halkaly matry 45°C-den ýokary temperaturada sowadyjynyň içine girýän howanyň temperaturasy üýtgewsiz granula hilini saklap biljekdigi ýa-da saklap bilmejekdigi boldy. Gazanan 98,2% PDI diňe bir tomusky maksadymyz bolan 96% -den ýokary däl, eýsem gyşky başlangyç görkezijimize gabat geldi ýa-da ondan hem ýokary boldy. Matry bilen baglanyşykly ýapylmalaryň aradan aýrylmagy maýa goýumlaryny dogry hasaplady. Energiýanyň sarp edilişiniň azaldylmagy garaşylmadyk artykmaçlyk boldy.
— Al-Riýad Feed Industries (Merkezi sebit fabrikasy) önümçilik müdiri
Kompaniýanyň satyn alyş direktory goşmaça hökmünde Hongyang-yň halkaly ştamplarynyň bahasynyň öň ulanylan ýewropaly üpjün edijiden takmynan 35% pesdigini, şol bir wagtyň özünde Saud Arabystanynyň ýazky şertlerinde deň ýa-da has gowy hyzmat möhletine ýetendigini belledi. Bilelikdäki täsir — ştamplaryň ömrüniň uzaldylmagy, satyn alyş çykdajylarynyň azaldylmagy, energiýa sarp edilişiniň azaldylmagy we granulalaryň hiliniň ýokarlanmagy — 7,5 aýyň dowamynda maýa goýumlaryndan hasaplanan girdeji getirdi.
Netije
Al-Riýad mysaly Hongýangyň takyk inženerçilik esasynda döredilen halkaly ştamp tehnologiýasynyň Pars aýlagy sebitinde ýokary temperaturaly broýler iýmini öndürmegiň talaplaryny kanagatlandyryp biljekdigini görkezýär. Netijä üç tehniki faktor täsir etdi:
1. Materialşynaslyk boýunça ýerine ýetiriliş: HRC 52-54-de CNC top bilen deşilen deşikli deňlik bilen wakuum bilen berkidilen X46Cr13 garyndysy häzirki metallurgiýa tehnologiýa derejelerinde broýler iýmitlendiriji halkaly şriftler üçin gazanyp boljak hil derejesini görkezýär.
2. Termal aralygy sazlamak: Iş temperaturasynda termal giňelmek üçin sowuk matras aralygyny öňünden kompensasiýa etmek, yssy howa şertlerinde iýmit öndürýän zawodlaryň standart iş tertibi hökmünde kabul etmeli arzan we ýokary täsirli amaldyr.
3. Deňleşdirilen ulgam integrasiýasy: Halkaly mat, rulon örtügi we podşipnik konfigurasiýasy garaşsyz bölekler hökmünde däl-de, bitewi termal dolandyryş ulgamy hökmünde döredildi - bu çemeleşme ulanylyş boýunça inženerçilik çözgütlerini haryt mat üpjünçiliginden tapawutlandyrýar.
Ýakyn Gündogarda, Demirgazyk Afrikada we beýleki ýokary temperaturaly gurşaw sebitlerinde işleýän iým öndürijiler üçin Al-Riýad netijeleri salgylanma görkezijisini berýär: dogry görkezilen halkaly ştamp tehnologiýasy bilen täjirçilik derejesinde yssylyk sebäpli hiç hili öçme bolmadyk 98,2% PDI gazanyp bolýar.
Maglumat çeşmeleri: GASTAT Maldarçylyk Statistikasy 2024; IMARC Toparynyň Saud Arabystanynyň Garyşyk Iým Bazary Hasabaty 2024; USDA GAIN Hasabaty SA2024-0002; Amaly Guşçulyk Barlaglary Žurnaly (2019) 28-nji tom, 4-nji sany; ASAE Standarty S269.4; Hongyang içerki ulanylyş inženerçilik maglumatlary, 2025-nji ýylyň iýun-awgust aýlarynyň bahalandyrma döwri.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 30-njy maýy
