Gysgaça mazmuny
Ysraýylyň süýt senagaty dünýäde deňsiz-taýsyz bir aýratynlyga eýedir: dünýäde her sygyrdan ortaça iň ýokary süýt öndürilýär. Ysraýylyň Merkezi Statistika býurosynyň maglumatlaryna görä, 2024-nji ýylda her sygyrdan ýylda 12,125 kilogramm süýt öndürýän ysraýyl golşteýn sygyrlary Daniýadaky (10,777 kg), Estoniýadaky (11,350 kg) we Birleşen Ştatlardaky deňdeşlerinden ep-esli öňe geçýär. Bu adatdan daşary öndürijiligiň arkasynda granulalaryň hiliniň jedelsiz bolan kämil iým önümçilik infrastrukturasy ýatyr.
Bu mysal barlagynda, Haýfanyň günorta-gündogaryndaky Jezreel jülgesi sebitinde 40-dan gowrak kibbutz we Moshaw süýt önümleri kärhanalaryna süýt önümleri TMR granulalaryny üpjün edýän degirmeni dolandyrýan ysraýyl garyşyk iýmit öndürijisiniň Hongyang HYPM-420 halkaly gabykly granula degirmeni gurnalandan soň granulalaryň durnuklylygyna, zyýanynyň azalmagyna we önümçilik öndürijiliginiň gowulanmagyna nähili ýetendigi öwrenilýär. Degirmen her aýda takmynan 8000 tonna süýt garyşyk iýmit granulalaryny öndürýär we ýylda jemi 100 million litrden gowrak süýt öndürýän sürülere hyzmat edýär.
Arka plan: Ysraýylyň süýt önümlerini iýmlemek meselesi
Ysraýylyň süýt senagaty pudagy iýmitiň hilini iň möhüm mesele edýän çäklendirmeler astynda işleýär. 2024-nji ýylyň ahyryna çenli ýurduň 620 süýt fermasy takmynan 138,000 süýt sygyryny dolandyrýar, ortaça ferma ýylda 2,5 million litr süýt öndürýär. Birleşen Ştatlardaky ýa-da Täze Zelandiýadaky iri göwrümli süýt önümçiliklerinden tapawutlylykda, Ysraýylyň fermalary ölçegleri boýunça kiçi, ýöne dolandyryşda örän intensiw. Iými konwersiýa etmegiň netijeliligi, ýylylyk stresini azaltmak we umumy garyşyk rasionyň (TMR) takyklygy olaryň dünýäde öňdebaryjy görkezijileriniň esasyny düzýär. Ysraýylda süýt önümçiliginiň umumy bahasy 2024-nji ýylda takmynan 3,9 milliard şekel diýlip çaklanyldy, bu bolsa oba hojalyk önümleriniň takmynan 9,6% -ni düzýär.
Ysraýyl şertlerinde granulalaryň hilini aýratyn möhüm edýän birnäçe faktorlar birleşýär.
Import edilýän iým dänesine garaşlylyk. Ysraýyl iým däneleriniň aglaba bölegini, esasan hem mekgejöweni, soýa ununy we bugdaýy import edýär, bu bolsa çig malyň bahasyny global bahalaryň üýtgemegine we üpjünçilik zynjyrynyň bozulmalaryna duýgur edýär. Russiýa bilen Ukrainanyň arasyndaky dowam edýän çaknyşyk we Gyzyl deňiz arkaly sebitleýin ýük daşamakdaky bökdençlikler bu gowşaklygy has-da güýçlendirdi. Ýokary hilli granulalaryň üsti bilen gazanylan iýmiň netijeliliginiň her bir göterimi gönüden-göni import garaşlylygynyň azalmagyna we süýt önümlerini öndürijiler üçin girdejiniň ýokarlanmagyna getirýär.
Yssylyk stresiniň basyşy. Ysraýylyň kenarýaka düzlüginde we içerki jülgelerde tomusky temperatura yzygiderli 35°C-den geçýär, bu bolsa süýt berýän mallara uly yssylyk stresini döredýär. Ysraýylyň Wulkan merkezi oba hojalyk ylmy-barlag guramasynyň barlaglary yssylyk stresine sezewar bolan sygyrlaryň gurak maddalaryň kabul edilişini 10-20 göterim azaldýandygyny we süýt önümçiliginiň degişlilikde peselýändigini görkezdi. Ysraýylyň Oba hojalyk ministrligi global yssylygyň süýt önümçiligini saklamak üçin sowadyjy ulgamlara we dolandyryş tejribelerine yzygiderli maýa goýumlaryny talap edýändigini belledi. Ýokary göwrümli dykyzlygy we tozany azaldylan granulaly iýmitler, hatda termal stresde hem has yzygiderli kabul edilmegine itergi berýär, ýöne diňe kölegesiz iýmit bunkerlerinde 40°C-a ýetip biljek saklamak we daşamak şertlerinde granulalaryň bitewüligi saklansa.
TMR birmeňzeşlik talaplary. Ysraýylyň süýt önümleri boýunça iýmit hünärmenleri energiýany, beloklary, süýümleri we mikroelementleri deňleşdirýän takyk TMR paýlamalaryny ajaýyp takyklyk bilen düzýärler, bu bolsa iň ýokary laktasiýa döwründe her sygyrdan günde 50 litrden ýokary süýt öndürmek maksady bilen zerurdyr. Granulanyň berkligi we çydamlylygy granulalaryň TMR garyşdyryjylarynda nähili hereket edýändigine gönüden-göni täsir edýär. Ýumşak granulalar garyşdyryjyda bölünýän inçe granulalara bölünýär we sygyrlar tarapyndan saýlanyp alynmaýar, bu bolsa iýmit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Gaty, çydamly granulalar garyşdyrmak we ibermek arkaly öz bitewiligini saklaýar we her bir agyzda taýýarlanan iýmit maddalarynyň profiliniň bardygyna kepil geçýär.
Senagatyň birleşme tendensiýasy. 2015-nji ýyldan 2024-nji ýyla çenli Ysraýylyň süýt fermasynyň ortaça önümçiligi 26 göterim artyp, 1,713 million litrden 2,516 million litre çenli ýetdi, şol bir wagtyň özünde fermalaryň sany 634-den 620-ä çenli azaldy. Bu birleşme her bir iým zawodynyň indi az, ýöne has uly müşderilere hyzmat edýändigini aňladýar, olar üçin granulalaryň hiliniň meseleleri maliýe taýdan has uly täsir edýär.
Öndüriji: Ösüş üçin täzelenýän sebitleýin ot-iým zawody
Bu mysalyň merkezinde ýerleşýän we Haýfanyň günorta-gündogaryndaky Jezreel jülgesinde ýerleşýän iým zawody 1998-nji ýyldan bäri ýerli süýt önümleri jemgyýetine hyzmat edýär. Ilki başda aýda 2000 tonna ezme we granulalanan iým öndürýän kiçi kärhana bolan bu zawodyň gurluşygy Ysraýylyň süýt önümlerini birleşdirmegi önümçiligi az sanly, ýöne has öndürijilikli fermalarda jemleýänçä, ol yzygiderli giňeldi.
2022-nji ýyla çenli bu fabrik ýewropaly öndürijiden iki sany köne halkaly gabyk pellet degirmenlerini ulanyp, aýda takmynan 6500 tonna önüm öndürýärdi. Enjamlar, hyzmat edip bilýän bolsa-da, ykdysady ömrüniň ahyryna golaýlaşýardy. Esasy öndürijilik meseleleriniň arasynda süýt konsentratlary üçin ortaça 92-93 göterim bolan pellet çydamlylygy indeksi (PDI), iýmit hünärmenleri tarapyndan TMR ulanylyşlary üçin kesgitlenen 96 göterimden ýokary maksatdan pes; her 1200-1500 tonnada gabyk çalşyrmagy talap edýän gabyk we rulonlaryň aşa köp eýilmegi; diňe granulata üçin energiýa sarp edilişiniň tonna üçin 18-20 kWt/sag ýokarlanmagy; we önümiň ýitgisini we gaýtadan işlemegiň çykdajylaryny görkezýän 4-5 göterim möçberindäki jerime gaýtaryş derejeleri bardy.
Degirmeniň ýolbaşçylary yzygiderli tehniki hyzmatyň we bölekleýin täzelenmeleriň boşlugy doldurmajakdygyny düşündiler. 2023-nji ýyl üçin bir granula liniýasynyň doly çalşyrylmagy meýilleşdirildi, bu bolsa Ýewropadan, Hytaýdan we Türkiýeden üpjün edijileriň gatnaşmagynda bäsdeşlikli bahalandyrma prosesi bilen amala aşyryldy.
Çözgüt: Hongyang HYPM Halka Die Pellet Değirmeni
Müsüriň broýler pudagyndaky we Efiopiýanyň süýt iýmiti senagatyndaky salgylanma gurluşlaryna baryp görmek, nusga ştamplary bilen zawodlaryň synaglaryny geçirmek we Hongyang-yň inženerçilik topary bilen jikme-jik tehniki gepleşikleri öz içine alýan alty aýlyk bahalandyrmadan soň, fabrik esasy süýt iýmiti liniýasyna gurnamak üçin Hongyang HYPM-420 halkaly ştamp granulasyny saýlady.
Hongyang-yň orta derejeli halkaly gabar seriýasynyň bir bölegi bolan HYPM-420, 110 kW esasy hereketlendiriji bilen herekete getirilýän, 120 mm netijeli iş giňligi we 420 mm içki gabar diametri bilen tapawutlanýar. Saýlamaga birnäçe tehniki aýratynlyklar täsir etdi.
Hongyang-yň halkaly ştamplary CNC top burawlaýjy we wakuum ýylylyk bilen işläp bejeriş enjamlarynda öndürilýär, deşikleriň diametriniň çydamlylygy plus ýa-da minus 0,05 mm aralygynda saklanýar we gysyş gatnaşyklary 1:4-den 1:12-e çenli sazlanyp bilner. Ysraýylyň süýt önümleri üçin, 35% arpa, 25% mekgejöwen, 18% soýa unundan we 22% bugdaý kepeginden we mineral garyndysyndan ybarat bolan degirmeniň formulasy üçin optimizirlenen, 1:7 gysyş gatnaşygy bolan 8 mm ştamply deşik diametri kesgitlenildi.
HYPM-iň garaşsyz eksentrik rolik sazlama mehanizmi operatorlara rolik gurluşyny aýyrmazdan, matanyň hyzmat ediş möhleti boýunça optimal aralygy saklamaga mümkinçilik berýär, bu bolsa, esasanam, süýt konsentratynyň, gurak sygyryň we düýe rasionynyň arasynda formulalaryň ýygy-ýygydan üýtgemeginiň rolik aralygyny çalt optimizirlemegi talap edýän ýerlerinde örän peýdalydyr.
HYPM-420, süýt iýmiti üçin 78-82°C maksadyndan plus ýa-da minus 1°C aralygynda ezilen temperaturany saklaýan modullaşdyryjy bug klapany bilen enjamlaşdyrylan, kraxmalyň jelatinleşmegi we belogyň hiline ýylylyk zyýan ýetirmezden patogenleriň gözegçiligi üçin ýeterlik bolan, 90 sekunt saklamak wagtyny üpjün edýän iki gatlakly kondisioner bilen deňeşdirildi.
“Hongyang” kompaniýasy ýokary derejede goşulan däneli däne formulalary üçin ýokary hromly lehimli rolik örtüklerini (HRC 58-62) üpjün etdi, bu bolsa degirmeniň günde 20 sagat, hepdede alty gün iş tertibi üçin zerur bolan aşynma garşylygyny we berkligini üpjün etdi.
Ýerine ýetiriş we netijeler
Gurnama işleri 2023-nji ýylyň mart aýynda meýilleşdirilen 10 günlük togtadylmanyň dowamynda tamamlandy. HYPM-420 garşy akymly sowadyjynyň ýokarsynda we degirmeniň dozalaşdyryş we garyşdyryş ulgamynyň aşaky akymynda bar bolan liniýa goşuldy. Hongyang mehaniki gurnama, elektrik integrasiýasyna gözegçilik edýän we bäş günüň dowamynda operator okuwlaryny geçirýän uly işe girizme inženerini iberdi.
Täze liniýada önümçilik ilkinji hepdede bellenen kuwwatyň 70 göteriminde dowam etdi we sekizinji gün doly önümçilik güýjüne ýetdi. 2024-nji ýylyň apreline çenli 14 aýlap üznüksiz işläninden soň, takmynan 8400 iş sagadyndan soň, zawod çalşyrylan liniýa bilen deňeşdirilende aşakdaky öndürijilik görkezijilerini habar berdi.
8 mm süýt konsentratly granulalaryň öndürijiligi sagatda 4,2 tonnadan sagatda 5,8 tonna çenli ýokarlandy, bu bolsa 38 göterim ösüşdir. Granulalaryň çydamlylyk indeksi, ýumşak gutu usuly bilen ölçenýär, 92-den 93 göterime çenli ýokarlandy we yzygiderli 96,5-den 97,5 göterime çenli ýetdi. Jerimeleriň gaýtarylmagynyň derejesi 4-den 5 göterime çenli peseldi we 1,2-den 1,8 göterime çenli azaldy, bu bolsa 65 göterim azalmadyr. Energiýanyň sarp edilişiniň aýratynlygy tonna üçin 18-den 20 kWt/sag-a çenli peseldi we tonna üçin 14,2-den 15,5 kWt/sag-a çenli azaldy, bu bolsa 22 göterim tygşytlamadyr. 8 mm süýt önümleri üçin ştampyň hyzmat ediş möhleti 1200-den 1500 tonnadan 3800 tonnadan gowrak uzalyp, 2,5 esseden gowrak artdy. Rolikli örtügiň ömrü 600-den 800 tonnadan 2200 tonnadan gowrak uzalyp, öňki hyzmat ediş aralygyndan üç esse köp boldy. Planlaşdyrylmadyk iş wagtlary aýda 8-12 sagatdan 2-3 sagada çenli azaldy.
Fabrikandaky süýt önümlerini öndürýän fermerler üçin iň möhüm ösüş, PDI-niň 92-den 93 göterime çenli ýokarlanmagy bolup, 96,5-den 97,5 göterime çenli ýokarlanmagy boldy. Amaly taýdan aýdylanda, bu granulalaryň fermanyň TMR garyşdyryjylaryna minimal dargamak bilen gelmegini, iýmit çöpleriniň düýbünde toplanýan we mallar tarapyndan ret edilýän ownuk bölekleriň azalmagyny aňladýardy. Fabrikandaky hil müdiri, öňki enjamlar bilen aýda ortaça üç-dört gezek bolýan granulalaryň hiline degişli müşderileriň şikaýatlarynyň HYPM gurnalandan soňky alty aýda nola düşendigini belledi.
Müşderi täsiri: Süýt önümlerini öndürýän fermerler nämeleri başdan geçirdiler
Degirmeniň müşderiler bazasyna 150-den 800-e çenli süýt berýän sygyrlar girýär, olaryň ortaça agramy takmynan 320 sygyr. Birnäçesi mekgejöwen silosyny, bugdaý silosyny, ýonja otuny we ýerli azyk senagatynyň goşmaça önümlerini öz içine alýan TMR-iň bir bölegi hökmünde diňe granula konsentratly iýmit berýär.
Bu mysal üçin söhbetdeş bolan üç süýt fermasynyň müdiri, fabrikanyň granulalar bilen işlenýän liniýasynyň täzelenmeginden soň yzygiderli gözegçilikleri barada habar berdiler.
Ýokarky Galileýada 500 sygyr üçin niýetlenen bir kärhanada öň, TMR getirilenden soň, esasanam tomus aýlarynda granulalaryň ýylylyk sebäpli ýumşamaga has meýilli bolýan mahaly, iým gabyklarynda görünýän inçejikleriň toplanandygy syn edilipdi. Täzelenmeden soň, ferma müdiri iým gabyklarynda granulalaryň görünýän derejede zaýalanmagynyň asla ýokdugyny, gündelik gabyk görkezijileriniň bolsa sürüde has deň sarp edilişini görkezýändigini habar berdi.
Afula golaýyndaky 380 sygyrly kibuts süýt fermasyna hyzmat edýän iýmit boýunça hünärmen süýt ýagynyň we belogynyň göterimlerini granulalaryň hiliniň gowulanmagyndan öň we soň yzarlady. Süýt düzümine köp sanly faktorlar täsir etse-de, iýmit boýunça hünärmen süýt ýagynyň göteriminiň aýlyk üýtgeýjiliginiň täzelenmezden öň 0,22 göterimlik standart çetleşmeden täzelenmezden soň 0,12 göterimlik nokadyna çenli azalandygyny belledi, bu bolsa bölekleýin TMR garyşdyrmak we iýmitlendirmek prosesi arkaly bitewiligini saklap galýan granulalardan has yzygiderli iýmit maddalarynyň berilmegi bilen baglanyşyklydyr.
280 sygyrly Moshaw süýt fermasy öň iýilmedik inçe süýt hökmünde ýitirilen granula konsentratynyň takmynan 1,5-2 göterimi hökmünde hasaplanýan iým zaýalanmasynyň azalmagynyň we sürü derejesindäki iým netijeliliginiň ýokarlanmagynyň, öndürilen her litr süýt üçin iým çykdajylarynyň takmynan 0,03-0,04 ILS azalmagyna getirýändigini hasaplady. Her ýyl 2,8 million litr öndürýän kärhanada bu takmynan 84,000-112,000 ILS tygşytlaýandygyny aňladýar, bu bolsa ýylda takmynan 21,000-28,000 ýewro deňdir.
Hongyangyň roly: Enjam üpjünçiliginden başga
Ysraýyl taslamasy Hongyang Feed Machinery kompaniýasynyň çemeleşmesiniň birnäçe taraplaryny görkezýär.
Hongyang-yň tehniki topary tegirmonyň süýt önümleri üçin taýýarlanýan önümleriň ähli görnüşlerini, şol sanda ýazlyk arpa bilen gyşky bugdaýyň arasyndaky möwsümleýin üýtgeşmeleri we mekgejöwen-soýa bahalarynyň üýtgeýän gatnaşyklaryny seljerdi we taýýarlanýan önümleriň dürli görnüşleriniň öndürijiligini optimizirlemek üçin deşikleriň hatarlarynda üýtgeýän relyef çuňluklary bolan ştamp döretdi.
Bäş günlük ýerinde işe girizmek we okuw maksatnamasy standart işleýiş amallaryny, matbaa we rolikli tehniki hyzmatyň iň gowy tejribelerini, drossel, ýumşak granulalar we aşa köp jerimeler ýaly umumy granula meselelerini çözmegi, şeýle hem maglumatlara esaslanýan tehniki hyzmat tertibini amala aşyrmaga mümkinçilik berýän hasabat ýöretme protokollaryny öz içine aldy. 18 ýyllyk granula tejribesi bolan zawodyň esasy operatory okuwy islendik enjam üpjün edijisinden alan iň ulgamlaýyn tehniki geçiş hökmünde häsiýetlendirdi.
10 aýlyk görkezijide fabrikanyň önümçilik kuwwaty pese gaçanda, bu bolsa ahyrsoňy bug süzgüjiniň könelmegi sebäpli kondisionerleşdirmegiň netijeliligini peseldýärdi, Hongyang-yň tehniki topary iş maglumatlarynyň ýazgylaryny alandan soň dört sagadyň içinde meseläni uzakdan anyklady, bu bolsa gereksiz galyp çalşylmagynyň öňüni aldy we şaýlaryň we iş wagtyndaky boş wagtlaryň takmynan 3500 ýewrosyny tygşytlady.
Netije
Ysraýylyň süýt senagatynyň dünýäde öňdebaryjy süýt önümçiligi diňe genetikanyň tötänleýin netijesi däl. Olar genetika, iýmitlenme, dolandyryş, howa gözegçiligi we iým önümçiligi ýaly her bir zadyň ajaýyp biologik görkezijileri goldamak üçin optimizirlenen ulgamyny görkezýär. Granulalaryň hili, köplenç sarp ediji üçin görünmese-de, bu zynjyryň möhüm halkasydyr.
Jezreel jülgesindäki bu ot-iým zawodynyň tejribesi, süýt ot-iýmini öndürmegiň aýratyn talaplary üçin döredilen we ygtybarly tehniki hyzmatdaşlyk bilen goldanylýan dogry granula enjamlarynyň granulalaryň çydamlylygynda, önümçiligiň netijeliliginde we süýt öndüriji üçin fermadaky netijelerde ölçäp boljak derejede gowulaşmalary üpjün edýändigini görkezýär.
“Hongyang Feed Machinery” kompaniýasynyň HYPM halka şekilli granula degirmeni, dünýäniň iň öndürijilikli süýt sygyrlaryny iýmitlendirmek üçin talap edilýän takyk standartlara laýyk gelmek bilen, global oba hojalygynyň iň talapkär iým önümçilik gurşawlarynyň birinde öz ornuny subut etdi.
Hongyang Iým Enjamlary Hakda: Liyang Hongyang Iým Enjamlary Co., Ltd. halkaly şeritli granula degirmenleriniň, çekiçli degirmenleriň, mikserleriň, sowadyjylaryň, owradyjylaryň we doly iým önümçilik liniýalarynyň dizaýnynda, öndürilişinde we üpjün edilmeginde ýöriteleşýär. Iki onýyllykdan gowrak senagat tejribesi bilen Hongyang 50-den gowrak ýurtda guşçulyk, maldarçylyk, suw iýmiti we öý haýwanlary üçin iýmit pudaklarynda iým öndürijilere hyzmat edýär.
Ýerleşdirilen wagty: 2026-njy ýylyň 13-nji iýuny
